Op 20:51:55, 17 Sept 2009 SA tyd word die eerste konneksie met Sumbandilasst gemaak. Telemetry lyk goed. Groot sukses tot dusver. In die volgende 4 weke gaan die satelliet se stelsels stap vir stap aangeskakel en getoets word, tot daar aan die einde van die kommisionering ‘n werkende satelliet gaan wees.

Op Donderdag 17 Sept 2009 is Sumbandilasat suksesvol gelanseer. Satisfaksie!

Gister (16de Sept) is die lansering vir die 2de keer net voor die lansering uitgestel.  Hierdie keer a.g.v. ‘n keroseen filter wat foutief was met die volmaak van die vuurpyl se brandstof.

Update:  Lansering geskeduleer vir vandag, 17 Sept, om 17:55:07 SA tyd.

So daar word die lansering toe weer uitgestel.  Een van die voordele daarvan om in Baikonur te lanseer, is dat lanserings daar redelik op tyd gebeur.  Gister was egter een van daardie min kere wat ‘n lansering wel uitgestel is.  Daar was ‘n tegniese probleem met die vuurpyl, en die wind het glo te sterk gewaai.  So vandag (16 Sept), om 17:55:07 SA tyd, sal hulle weer probeer.  Duime vas dat dit vandag gebeur, anders is die lanseer venster eers verby, en niemand behalwe die Russe is seker wat dan gebeur nie.

Dit wil op hierdie stadium lyk of die Departement van Wetenskap en Tegnologie (DST) die bal weereens laat val het, en daar nie ‘n lewendige uitsending van die lansering op SA TV gaan wees nie. Hoekom niemand by DST dit in die 3 jaar van vertragings gereël kon kry nie is ‘n ope vraag.  Hulle kon egter wel die tyd vind om te reël dat die minister, Me Naledi Pandor, die lansering saam met ‘n afvaardiging soustrein passasiers in Baikonur kan gaan kyk.

Dit is algemeen bekend, en word gedurig oor gekla deur die regering, dat daar nie genoeg wetenskaplikes en ingenieurs in Suid-Afrika opgelei word nie.  Deel van die probleem is dat leerders op skool nie belang stel in hierdie rigtings nie.  Hierdie was die ideale geleentheid om publisiteit te kry vir hierdie velde, om iets groots hiervan te maak en leerders se belangstelling in die veld te bevorder.

Die lansering word egter op hierdie webblad lewendig uitgesaai.  Hou ook die 15de September se uitgawe van Die Burger dop vir wat beloof om plakboek gehalte dekking van die lansering te wees.

GreensatGreensat

Greensat

Die satelliet industrie in Suid-Afrika het sy oorsprong in die Apartheidsregering se program om kernwapens te bou wat in 1971 begin het.  Tussen 1977 en 1989 het Suid-Afrika 6 kernwapens gebou, elkeen na bewering ongeveer so groot soos die bom wat op Hiroshima laat val is.  As ‘n uitvloeisel uit die kernwapen projek, het ‘n projek gevolg om ‘n balistiese missiel te bou, en daaruit ‘n satelliet projek.  ‘n Groot geheime installasie is gebou in die berge naby Grabouw, by Houwteq, waar die missiele (RSA reeks) en satelliet (Greensat) ontwikkel is.  Die kernwapen program is egter in 1989 gestaak, en daarna is die missiel en satelliet programme in 1993 gestaak onder Amrikaanse druk.  Die Houteq installasie behoort aan die Departement van Kommunikasie, en staan meestal leeg.  Dele darvan word egter steeds gebruik vir toetse en ontwikkeling.  SumbandilaSat se integrasie en toets fase is by Houwteq afgehandel.

Suid-Afrika bly steeds die enigste land in die wêreld wat vrywillig kern ontwapen het.  Die vraag kan steeds gevra word hoekom dit nodig was om die siviele missiel en satelliet programme stop te sit, en hoeveel dit ruimte tegnologie ontwikkeling in Suid-Afrika stopgesit het.  Was Amerika bang dat die nuwe regering die vuurpyle aan vyande van Amerika sou verkoop, of was hulle bang Suid-Afrika sou ‘n mededinger word in die kommersiële lansering besigheid?

In die vroeë 1990′s begin die Universiteit van Stellenbosch met die Sunsat program, ‘n akademiese satelliet, ontwerp en gebou deur studente en personeel by die universiteit.  Van die personeel betrokke by die Sunsat program was vroeër betrokke by die Greensat program, en so het die idee vir die akademiese satelliet begin.  Sunsat word in 1999 lanseer, en ‘n jaar of twee later stig ‘n groep van die Sunsat betrokkenes ‘n maatskappy genaamd Sun Space and Information Systems, of Sunspace.  Die Universitiet van Stellenbosch kry in 2005/2006 opdrag van die Departement van Wetenskap en Tegnologie om ‘n satelliet te bou, en kontrakteer vir Sunspace om hierdie satelliet te ontwerp en bou.  Die satelliet staan uit eindelik bekend as SumbandilaSat, komend van die Venda woord wat as  “lead the way” vertaal kan word, klaarblyklik om aan te toon dat dit die begin van ‘n nuwe Suid-Afrikaanse ruimteprogram is.

Sedert SumbandilaSat in 2006 voltooi is, het die regering egter nog geen ander satelliet programme van stapel gestuur nie, hoewel verskye media berigte die vorming van ‘n Suid-Afrikaanse ruimte-agentskap aangekondig het (iets wat al sedert 2006 sloer).  Onlangs het die NEF ‘n R50 miljoen belegging in Sunspace gemaak, wat hoeplik ‘n positiwe stap is om die burokratiese ratte ge-olie en aan die draai te kry.

Lees meer oor die Suif-Afrikaanse kernwapen program hier, en oor Greensat hier en hier.

Enige vrae is welkom.  So as jy wonder oor SumbandilaSat, vra, en ek sal kyk of ek dit kan antwoord.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.